Việt Nam đang có môi trường kinh doanh cởi mở và thu hút, khuyến khích sự phát triển của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp là một quyết định quan trọng ảnh hưởng đến nhiều yếu tố như khả năng huy động vốn, trách nhiệm của chủ sở hữu, cấu trúc tổ chức và hoạt động quản lý. Bài viết này, T & L sẽ cung cấp cho bạn thông tin chi tiết về ưu và nhược điểm của các loại hình doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam, giúp bạn đưa ra lựa chọn sáng suốt nhất cho doanh nghiệp của mình.
Căn Cứ Pháp Lý
Theo Luật Doanh nghiệp 2020, Việt Nam có 5 loại hình doanh nghiệp bao gồm: Công ty cổ phần, công ty TNHH 1 thành viên, công ty TNHH 2 thành viên trở lên, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân.
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 có hiệu lực ngày 01/01/2021.
- Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực ngày 04/01/2021.

1. Công ty Cổ phần (Công ty CP)
Doanh nghiệp có vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp. Ưu điểm:
- Tư cách pháp nhân: Công ty cổ phần có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy phép kinh doanh.
- Khả năng huy động vốn: Công ty có quyền phát hành cổ phần, trái phiếu và các loại chứng khoán khác ra ngoài công chúng, giúp huy động vốn nhanh chóng và linh hoạt.
- Không giới hạn số lượng cổ đông: Điều này dễ dàng thu hút được nhiều cổ đông khác tạo nên nguồn vốn dồi dào cho công ty.
- Chuyển nhượng cổ phần dễ dàng: Bất kỳ tổ chức, cá nhân nào cũng có thể trở thành cổ đông của công ty thông qua việc mua – bán cổ phiếu.
- Trách nhiệm hữu hạn: Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp.
Nhược điểm:
- Khó kiểm soát: Do số lượng cổ đông nhiều, dễ có sự phân hóa các nhóm cổ đông đối kháng nhau về mặt lợi ích.
- Quản lý chặt chẽ: Bị quản lý chặt chẽ bởi các quy định của pháp luật, đặc biệt về chế độ tài chính, kế toán.
- Trách nhiệm hữu hạn: Có thể ảnh hưởng đến niềm tin của đối tác.
- Bảo mật kinh doanh: Khả năng bảo mật trong kinh doanh và tình hình tài chính bị hạn chế do phải công khai báo cáo với các cổ đông.
- Quyết định chậm trễ: Các quyết định phải được thông qua từng cấp, có thể gây chậm trễ.
2. Công ty Trách nhiệm hữu hạn (Công ty TNHH)
Doanh nghiệp có vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau nhưng không gọi là cổ phần. Thành viên chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp.
2.1. Công ty TNHH 1 Thành Viên
Ưu điểm:
- Tư cách pháp nhân: Có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy phép kinh doanh.
- Trách nhiệm hữu hạn: Chủ sở hữu chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác trong phạm vi số vốn điều lệ.
- Toàn quyền quyết định: Chủ sở hữu có toàn quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến hoạt động của công ty.
Nhược điểm:
- Huy động vốn hạn chế: Không được phát hành cổ phiếu để huy động vốn.
- Không được giảm vốn điều lệ: Trong suốt thời gian hoạt động.
- Uy tín: Có thể bị ảnh hưởng do trách nhiệm hữu hạn.
2.2. Công ty TNHH 2 Thành Viên Trở Lên
Ưu điểm:
- Tư cách pháp nhân: Có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy phép kinh doanh.
- Huy động vốn: Cho phép từ 02 đến 50 thành viên tham gia góp vốn.
- Quyền mua lại vốn góp: Thành viên có quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp trong những trường hợp nhất định.
- Quản lý vốn góp: Quy định chặt chẽ về việc mua bán, chuyển nhượng phần vốn góp.
Nhược điểm:
- Không phát hành cổ phiếu: Không có quyền phát hành cổ phiếu để huy động vốn.
- Quản lý chặt chẽ: Chịu sự quản lý của pháp luật chặt chẽ hơn so với công ty hợp danh hay doanh nghiệp tư nhân.
- Giới hạn thành viên góp vốn: Từ 2 – 50 thành viên góp vốn, có thể dẫn tới khó kiểm soát và quản lý nội bộ.
3. Công ty Hợp danh
Doanh nghiệp được thành lập bởi hai thành viên trở lên, chịu trách nhiệm chung bằng toàn bộ tài sản của mình về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp. Ưu điểm:
- Tư cách pháp nhân: Có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy phép kinh doanh.
- Uy tín cao: Dễ tạo niềm tin với đối tác và khách hàng.
- Huy động vốn: Có thể huy động vốn từ thành viên góp vốn.
Nhược điểm:
- Trách nhiệm vô hạn: Thành viên hợp danh phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản cá nhân.
- Không phát hành chứng khoán: Hạn chế trong việc huy động vốn.
4. Doanh nghiệp Tư nhân
Doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Ưu điểm:
- Thủ tục thành lập đơn giản.
- Cơ cấu tổ chức đơn giản.
- Toàn quyền quyết định: Chủ doanh nghiệp có toàn quyền quyết định mọi hoạt động kinh doanh.
- Uy tín cao: Dễ tạo dựng sự tin tưởng từ đối tác, khách hàng.
Nhược điểm:
- Trách nhiệm vô hạn: Mức độ rủi ro cao.
- Chỉ thành lập một doanh nghiệp: Mỗi cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân.
- Không phát hành chứng khoán: Khả năng huy động vốn không cao.
Lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp:
Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
- Số lượng thành viên: Nếu bạn muốn thành lập doanh nghiệp một mình, bạn có thể chọn Doanh nghiệp tư nhân hoặc Công ty TNHH 1 thành viên. Nếu có hai thành viên trở lên, bạn có thể chọn Công ty TNHH 2 thành viên trở lên hoặc Công ty cổ phần.
- Nhu cầu huy động vốn: Nếu bạn cần huy động vốn lớn, Công ty cổ phần là lựa chọn phù hợp nhất. Nếu bạn chỉ cần huy động vốn vừa phải, bạn có thể chọn Công ty TNHH hoặc Doanh nghiệp tư nhân.
- Mức độ rủi ro: Doanh nghiệp tư nhân và Công ty hợp danh có mức độ rủi ro cao nhất cho chủ sở hữu vì họ phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình. Công ty TNHH và Công ty cổ phần có mức độ rủi ro thấp hơn vì trách nhiệm của thành viên/cổ đông được giới hạn trong số vốn đã góp.
- Ngành nghề kinh doanh: Một số ngành nghề kinh doanh có thể bị hạn chế về loại hình doanh nghiệp được phép hoạt động.

Lưu ý khi lựa chọn loại hình doanh nghiệp:
- Cần tìm hiểu kỹ thông tin về các loại hình doanh nghiệp khác nhau trước khi đưa ra quyết định.
- Tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia tư vấn để được hỗ trợ tốt nhất.
- Chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ cần thiết theo quy định của pháp luật.
- Nộp hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và quản lý rủi ro hiệu quả. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng các ưu và nhược điểm của từng loại hình doanh nghiệp để đưa ra quyết định sáng suốt nhất. T & L – Dịch Vụ Kế Toán Thuế Chuyên Nghiệp Uy Tín, luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn trong quá trình thành lập và phát triển doanh nghiệp. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất!
CÔNG TY TNHH T & L – Chuyên cung cấp các dịch vụ kê khai, báo cáo thuế – quyết toán thuế tại Khánh Hoà
STH 23.04, Đường số 3, Khu đô thị Hà Quang 2, Phường Phước Hải, Nha Trang, Khánh Hoà
0258.387.4349 – 0905.181.010
Bài viết liên quan: