Để cụ thể hóa những thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 2025, ngày 15/12/2025, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Đây là hành lang pháp lý quan trọng nhất mà mọi chủ doanh nghiệp, kế toán và nhà đầu tư cần nắm vững để thực hiện quyết toán thuế chính xác, tối ưu hóa chi phí và hưởng trọn các chính sách ưu đãi mới nhất.
Tổng Quan Về Nghị Định 320/2025/NĐ-CP
Nghị định 320/2025/NĐ-CP được ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế TNDN 2025. Với cấu trúc gồm 6 Chương và 26 Điều, Nghị định tập trung vào việc làm rõ cách xác định thu nhập tính thuế, các phương pháp tính thuế hiện đại và đặc biệt là hệ thống ưu đãi thuế mới nhằm thúc đẩy kinh tế số và kinh tế xanh.
➤ Phạm vi điều chỉnh: Quy định chi tiết về xác định thu nhập tính thuế, phương pháp tính thuế, căn cứ tính thuế, các điều kiện và mức ưu đãi thuế, cùng quy định về Quỹ phát triển khoa học và công nghệ.
➤ Đối tượng áp dụng:
- Tổ chức, cá nhân liên quan đến thuế TNDN.
- Doanh nghiệp Việt Nam; doanh nghiệp nước ngoài (có/không cơ sở thường trú tại Việt Nam); hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; tổ chức tín dụng; đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức khác có thu nhập chịu thuế…
Quy Định Về Doanh Thu Tính Thuế
Theo Điều 8 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng hóa, gia công, cung ứng dịch vụ (bao gồm trợ giá, phụ thu, phụ trội) mà doanh nghiệp được hưởng, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.
Điểm lưu ý quan trọng về thuế GTGT:
- Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ: Doanh thu tính thuế TNDN là doanh thu chưa bao gồm thuế GTGT.
- Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp: Doanh thu tính thuế TNDN là doanh thu đã bao gồm thuế GTGT.
Phân Tích Thu nhập Tính Thuế Và Thu Nhập Miễn Thuế
Thu nhập tính thuế
Theo điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp như sau:
- Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.
- Các khoản thu nhập khác theo quy định của pháp luật về thuế:
- Chuyển nhượng vốn/chứng khoán/quyền góp vốn (trừ một số trường hợp);
- Chuyển nhượng bất động sản (trừ kinh doanh BĐS);
- Chuyển nhượng dự án/khoáng sản;
- Quyền sở hữu trí tuệ/chuyển giao công nghệ;
- Cho thuê tài sản;
- Chuyển nhượng/ thanh lý tài sản;
- Lãi tiền gửi/cho vay (trừ tổ chức tín dụng);
- Chênh lệch tỷ giá;
- Nợ khó đòi thu hồi;
- Quà biếu tặng, tài trợ;
- Đánh giá lại tài sản khi góp vốn/hợp nhất;
- Lợi nhuận hợp tác kinh doanh;
- Thu nhập nước ngoài;
- Bán phế liệu, phế phẩm;
- Hoàn thuế xuất nhập khẩu;
- Chia lợi nhuận từ góp vốn;
- Chênh lệch góp vốn cao hơn giá trị thực;
- …
Thu nhập miễn thuế
Nghị định 320/2025/NĐ-CP mở rộng và làm rõ các khoản miễn thuế nhằm khuyến khích an sinh xã hội và công nghệ:
- Hoạt động đánh bắt hải sản.
- Sản xuất/chế biến nông lâm thủy sản (đặc biệt tại địa bàn khó khăn).
- Dịch vụ kỹ thuật phục vụ trực tiếp nông nghiệp (thoát lũ, ngăn mặn…).
- Hợp đồng nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (miễn thuế 3 năm, cần xác nhận cơ quan thẩm quyền).
- Doanh nghiệp sử dụng lao động khuyết tật, sau cai nghiện, nhiễm HIV.
Căn Cứ Và Phương Pháp Tính Thuế TNDN
➤ Công thức xác định:
| Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất |
➤ Nguyên tắc bù trừ và chuyển lỗ:
Doanh nghiệp được bù trừ lãi, lỗ giữa các hoạt động kinh doanh trong cùng kỳ. Tuy nhiên, có vài điểm cần lưu ý:
- Lỗ từ chuyển nhượng bất động sản/dự án đầu tư không được bù trừ với thu nhập chịu thuế của hoạt động đang hưởng ưu đãi thuế.
- Chuyển lỗ toàn bộ, liên tục tối đa 5 năm (kể cả khi chuyển đổi loại hình nếu giữ nguyên ngành nghề, địa điểm, lao động).
➤ Hiểu rõ khoản chi phí được trừ và không được trừ khi tính thuế:
Khi xác định thu nhập phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), các khoản chi phí chỉ được khấu trừ nếu thỏa mãn đầy đủ ba yêu cầu cơ bản sau đây:
- Khoản chi phải phát sinh thực tế xảy ra và trực tiếp gắn liền với hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty.
- Phải có đầy đủ các loại hóa đơn và chứng từ hợp lệ theo đúng quy định pháp luật.
- Đối với những giao dịch có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, cần có chứng từ chứng minh thanh toán qua hình thức không dùng tiền mặt.
Ngoài ra, Nghị định 320/2025/NĐ-CP còn nêu rõ một số khoản chi không được phép khấu trừ, bao gồm những chi phí không đáp ứng các tiêu chí trên, các khoản phạt do vi phạm hành chính (vi phạm giao thông, chậm nộp thuế, vi phạm hành chính khác), cũng như phần chi vượt quá giới hạn quy định dành cho phúc lợi người lao động hoặc lãi vay liên quan đến phần vốn điều lệ chưa được góp đủ.
➤ Thuế Suất Thuế TNDN:
- Thuế suất phổ thông: 20%.
- Thuế suất ưu đãi theo quy mô:
- 15%: Tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng.
- 17%: Tổng doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.
- Lĩnh vực đặc thù: 25-50% cho dầu khí/tài nguyên quý hiếm.
- Doanh nghiệp nước ngoài không cơ sở thường trú: Tỷ lệ % trên doanh thu (dịch vụ 5-10%, bản quyền 10%, chuyển nhượng vốn 2%…).
Chính Sách Ưu Đãi Thuế TNDN
Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã chi tiết hóa các ưu đãi thuế TNDN, tập trung khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng bền vững và phát triển kinh tế – xã hội.
➤ Ưu đãi theo ngành nghề và lĩnh vực hoạt động nổi bật bao gồm:
- Các hoạt động liên quan đến công nghệ cao: Áp dụng, nghiên cứu phát triển công nghệ cao, ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp công nghệ cao.
- Lĩnh vực công nghệ thông tin và số: Phát triển phần mềm, cung cấp dịch vụ phần mềm, sản xuất nội dung số, thiết bị điện tử – viễn thông, công nghệ sinh học, vật liệu mới, tự động hóa.
- Sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ nằm trong danh mục ưu tiên do Chính phủ hoặc Thủ tướng quy định.
- Năng lượng xanh và tiết kiệm: Sản xuất năng lượng tái tạo, năng lượng sạch từ chất thải, cũng như thiết bị hỗ trợ tiết kiệm năng lượng.
- Đầu tư hạ tầng quốc gia quan trọng theo định hướng của Nhà nước.
- Dự án đầu tư lớn: Với tổng vốn từ 12.000 tỷ đồng trở lên, giải ngân đúng tiến độ, đáp ứng tiêu chí công nghệ cao và đặt tại khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc khu công nghệ cao.
- Hỗ trợ khởi nghiệp và chuyển đổi: Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng đổi mới sáng tạo hoặc số hóa.
- Nông nghiệp và bảo quản tại vùng khó khăn: Sản xuất, nuôi trồng, chế biến nông – lâm – thủy sản, muối tại địa bàn kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
- Bảo vệ môi trường: Sản xuất hàng hóa góp phần bảo vệ và cải thiện môi trường.
- Các dự án thuộc danh mục đầu tư đặc biệt ưu đãi theo quy định pháp luật.
➤ Bên cạnh đó, ưu đãi còn áp dụng dựa trên địa bàn đầu tư:
- Khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn hoặc khó khăn.
- Các khu đặc thù: Khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung.
➤ Mức ưu đãi cụ thể:
- Thuế suất 10% trong 15 năm: Áp dụng cho dự án đầu tư mới tại địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc ngành nghề đặc biệt ưu đãi (như công nghệ cao, năng lượng tái tạo, sản xuất sản phẩm hỗ trợ ưu tiên…).
- Thuế suất 10% suốt thời gian: Các hoạt động trong lĩnh vực xã hội hóa (giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao…), dự án nhà ở xã hội.
- Thuế suất 17% trong 10 năm: Ngành nghề ưu đãi thuế TNDN còn lại (không thuộc nhóm ưu đãi cao nhất) hoặc dự án đặt tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn.
➤ Về thời gian miễn/giảm thuế:
- Miễn thuế hoàn toàn trong 4 năm đầu và giảm 50% thuế phải nộp cho 9 năm kế tiếp: Áp dụng đối với thu nhập từ các dự án thuộc đối tượng ưu đãi theo khoản 1 Điều 19 Luật Thuế TNDN, cùng một số trường hợp đặc biệt khác đáp ứng điều kiện.
- Miễn thuế hoàn toàn trong 2 năm đầu và giảm 50% thuế phải nộp cho 4 năm kế tiếp: Áp dụng đối với thu nhập của doanh nghiệp thuộc các quy định cụ thể tại khoản 4 Điều 19 Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn.
Ngoài ra, Nghị định 320/2025/NĐ-CP còn đưa ra các hỗ trợ thuế khác như:
- Ưu đãi dành riêng cho dự án đầu tư mở rộng (tập trung vào phần thu nhập tăng thêm).
- Các khoản giảm trừ đặc biệt khi doanh nghiệp có chi phí bổ sung cho lao động nữ hoặc lao động thuộc dân tộc thiểu số.
- Miễn thuế 2 năm đối với doanh nghiệp mới thành lập từ việc chuyển đổi lên từ hộ kinh doanh cá thể.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/12/2025 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025. Doanh nghiệp có quyền lựa chọn thời điểm áp dụng linh hoạt (từ đầu kỳ tính thuế năm 2025 ; từ ngày Luật có hiệu lực hoặc từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành) để phù hợp nhất với tình hình tài chính của mình.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP ban hành ngày 15/12/2025 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhất để thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, đánh dấu bước cải cách lớn trong hệ thống thuế Việt Nam nhằm phù hợp với kinh tế số, chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu và thúc đẩy phát triển bền vững.
Với các quy định chi tiết về doanh thu tính thuế, thu nhập chịu thuế/miễn thuế, chi phí được trừ, thuế suất ưu đãi theo quy mô doanh thu, chuyển lỗ linh hoạt và mở rộng ưu đãi cho các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo, khởi nghiệp sáng tạo, nông nghiệp khó khăn cùng bảo vệ môi trường, Nghị định 320/2025/NĐ-CP không chỉ tạo hành lang pháp lý minh bạch, công bằng hơn mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cũng như dự án đầu tư lớn.
Việc tuân thủ tốt các quy định mới không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng hơn. Hãy hành động ngay hôm nay để đón đầu cơ hội từ chính sách thuế mới!
—
Liên hệ T & L qua hotline để được hỗ trợ chi tiết hoặc tham khảo các bài viết cùng chủ đề dưới đây:
>> Dịch Vụ Kế Toán Nha Trang – Giải Pháp Tối Ưu Cho Doanh Nghiệp
>> Chính Sách Thuế Hộ Kinh Doanh Năm 2025 – 2026
Bài viết liên quan: